Blauwe Kiekendief

 

geluid


terug naar TerschellingVogels

 

 

De blauwe kiekendief is wat kleiner dan de bruine kiekendief. Het mannetje is lichtgrijs met een witte buik. Het vrouwtje is van boven bruin en van onderen rossig bruin. Zowel het mannetje als het vrouwtje hebben een kenmerkende witte stuitvlek.

Net als de bruine kiekendief vliegen blauwe kiekendieven met hun vleugels in een vlakke V-vorm. Laag zwevend boven open terrein zoeken ze zo naar prooien. Zoekt prooi in lage vlucht en vangt deze bij verrassing in plotselinge duik. Vooral jonge en volwassen zangvogels, jonge nestvlieders, kleine knaagdieren.
Het komt voor dat mannetjes meerdere vrouwtjes hebben, meestal in een bepaalde rangorde. Het hoogst geplaatste vrouwtje krijgt de beste behandeling en is daardoor het meest succesvol. Blauwe kiekendieven komen maar op een paar plaatsen in Nederland voor, waaronder op Terschelling en nemen in aantal af. Het is nog altijd onbekend hoe dat komt, maar waarschijnlijk speelt de beschikbaarheid van geschikte prooien een rol.

Het nest van de blauwe kiekendief wordt op de grond gebouwd in een heideveld of een duinvallei. Soms worden de nesten ook wel midden in een bietenveld of in het koren gemaakt. Eind april, begin mei begint de broedtijd.

 

 

Blauwe kiekendieven trekken in de herfst niet zo ver. Veel Scandinavische kiekendieven overwinteren in zuid-Scandinavië tot midden-Europa. De kiekendieven die in Nederland broeden overwinteren hier of vertrekken naar België, Frankrijk en Engeland. Begin augustus vertrekken de vogels al naar hun winterkwartier om eind maart weer naar hun broedgebied te gaan. In de winter slapen blauwe kiekendieven op een gezamenlijke slaapplaats in het duin.

Het eerste paartje blauwe kiekendieven dat broedde in het waddengebied nestelde in 1940 op Ameland. Tussen 1990 en 1994 bereikte de populatie met ongeveer 115 paartjes een hoogtepunt. Destijds broedden 90% van de Nederlandse blauwe kiekendieven op de wadden. Texel (18), Ameland (18) en Terschelling (43) hadden de meeste nesten. Inmiddels gaat de populatie in Nederland achteruit met 6-10% per jaar. In 2008 broedden er nog maar 29 paartjes op de waddeneilanden, waarvan 11 op Texel. Maar liefst 96% van de Nederlandse blauwe kiekendieven broedt daar. De blauwe kiekendief staat op de Rode Lijst van bedreigde vogelsoorten.

Het is niet precies bekend waarom de blauwe kiekendieven sterk in aantal achteruit gaan. Braakbalonderzoek laat zien dat de vogels zijn overgestapt op een ander dieet: vroeger aten ze veel fazanten, weidevogels en konijnen; tegenwoordig eten ze veel kleinere prooidieren zoals (woel-)muizen. Misschien hebben de roofvogels het moeilijker omdat ze meer kleine prooien moeten vangen. Maar het kan ook een kwestie van migratie zijn. Op de Duitse waddeneilanden neemt de populatie blauwe kiekendieven toe. Met behulp van gekleurde ringen proberen de vogeldeskundigen uit te vinden of de Nederlandse 'kieken' daar hun heil zoeken.

 

 

Veldkenmerken. 44-52 cm, spanwijdte 100-120 cm. Verschilt van Steppe- en Grauwe Kiekendief door opvallender witte stuitvlek, groter formaat en bredere vleugels en staart. Mannetje blauwgrijs met donkergrijze vleugelachterrand, mist vleugelstrepen van Grauwe en heeft donkerder borst dan Steppekiekendief, met uitgebreidere zwarte vleugelpunten. Vrouwtje en juveniel met donkerbruine bovendelen en geelbruine onderdelen met donkerder strepen; witte stuitvlek helderder en groter dan bij Grauwe Kiekendief, maar verschil niet altijd diagnostisch. Toont in de vlucht vijf vingers (Grauwe en Steppekiekendief vier), koppatroon minder uitgesproken, met vage nekband en zonder donkere oordekveren. Juveniel verschilt van jonge Grauwe door gestreepte onderdelen. Vliegt op typische kiekendievenwijze met vleugelslagen afgewisseld door glijvluchten, met vleugels in ondiepe V.

Geluid. Gewone roep een snel, kekkerend ’ke ke ke ke’; ook een klaaglijk ’piih-e’.

 

terug naar de pagina Terschellingvogels

terug naar de pagina Kiekendieven

 

doorklikken naar:

Bergeend , Blauwe Kiekendief , Bruine Kiekendief , Eidereend , Gewone Zeehond , Grijze Zeehond , Grutto

Kluut , Lepelaar , Meeuwen, de kokmeeuw en de Zilvermeeuw , Blauwe Reiger

Grote Stern , Scholekster , Strandlopers , Tureluur , Visdiefje , Wulp