Eidereend

   geluid

Eidereenden zie je veelvuldig als je met de boot de

haven van West aan Zee nadert en de havenkom binnenvaart


terug naar Terschellingvogels

 

Eidereenden zijn stevig gebouwde eenden met een grote wigvormige snavel. Punten van herkenning zijn deze snavel, de afgeplatte kop, het kenmerkende knorrende of loeiende geluid en het opvallende zwart-witte verenkleed van het mannetje. Deze eenden staan bekend om hun dons. De vrouwtjes stofferen er hun nest mee; mensen verzamelden het dons om er dekbedden mee te vullen. Tegenwoordig worden de meeste dekbedden gevuld met ganzendons. In Ierland wordt nog op bescheiden, duurzame schaal eiderdons verzameld.

Eidereenden zij 50 tot 71 cm groot en hun vleugels hebben een spanwijdte van 80 tot 108 cm.Het mannetje heeft een zwart-wit verenkleed met een groene nek. De vrouwtjes zijn bruin. Ze eten allerlei soorten schelpdieren, alikruiken, kleine krabben en soms zelfs zeesterren.Ze broeden ook op de wadden en zijn ook wintergasten. De eidereend is geslachtsrijp na 3 jaar en ze leggen 4-6 eieren.Ze broeden in kolonies in moerasachtige gebieden. De vrouwtjes helpen elkaar bij het grootbrengenvan de jongen en hun creches kunne wel 150 kuikes tellen. Een Eidereen wordt ongeveer 18 jaar oud. Er is zelfs een eidereend gespot van 35 jaar. Hun grootste vijanden zijn de schelpendiervissers (concurrentie) en de olievervuiling.

 

 

 

Eidereenden bemachtigen hun voedsel zwemmend en duikend. De schelpen kraken ze in de maag. Ze eten niet van drooggevallen platen. Eidereenden kunnen tot 10 meter diepte duiken. De snavel van de eidereend is zo gevoelig dat de eidereend in staat is de kwaliteit, de verhouding vlees-water-schelp, van een schelpdier te beoordelen.

Onderzoekers hebben op basis van het in de jaren tachtig van de vorige eeuw aanwezige aantal eidereenden (62.000) en een geschatte consumptie van 650 gram schelpdiervlees per dag de totale voedselbehoefte van eidereenden in de Waddenzee geschat op 14,7 miljoen kilo schelpdiervlees. Ze slikken de prooi in z'n geheel in. In de sterke spiermaag worden de schelpen vergruisd. De schelpresten worden uitgepoept. Het zoute water wordt door klieren uit het bloed gefilterd en via de neusgaten afgevoerd.

In het voorjaar verzamelen de eidereenden zich op zee, in de buurt van de broedplaatsen. De prachtig gekleurde mannetjes proberen met opvallend baltsgedrag de aandacht te trekken. Het vrouwtje legt vier tot zes eieren in een met dons gevoerd nest. Eiderdons is het beste ter wereld, en wordt vooral op IJsland gewonnen. De vrouwtjes zijn onopvallend bruin van kleur, ter camouflage tegen roofdieren tijdens het broeden.

 

 vrouwtjes en mannetjes eidereenden vlak bij Terschelling

 

De eidereend is in het begin van de vorige eeuw in Nederland gaan broeden. Het is een soort met sterk wisselende aantallen per jaar vanwege zijn gevoeligheid voor ecologische veranderingen. Zo overleven veel exemplaren sommige winters niet door een gebrek aan schelpdieren. In de winter 1999/2000 stierven zo ruim 20.000 eidereenden door gebrek aan jonge mosselen. Dit kan onder meer worden veroorzaakt door een meer dan normale hoeveelheid garnalen, die larven van schelpdieren eten waardoor er minder schelpdieren groot worden. Overbevissing van de schelpdieren door mensen kan de eidereenden ook in problemen brengen.

De laatste twee eeuwen is de eidereend steeds zuidelijker gaan broeden, overigens zonder de broedgebieden in het noorden te verlaten. De oorzaak van deze expansie is dat er minder op de eider gejaagd wordt, vroeger was de eider een gewilde buit vanwege het dons.

 

 

 

terug naar de pagina Terschellingvogels

 

 doorklikken naar:

B

Bergeend , Blauwe Kiekendief , Bruine Kiekendief , Eidereend , Gewone Zeehond , Grijze Zeehond , Grutto

Kluut , Lepelaar , Meeuwen, de kokmeeuw en de Zilvermeeuw , Blauwe Reiger

Grote Stern , Scholekster , Strandlopers , Tureluur , Visdiefje , Wulp